موهن جي دڙي جي نرتڪي کان اوڊيسي تائين: قديم وقت جو اڻٽٽ رقص
سنڌو سڀيتا جي مٽيءَ کان اوڙيسا جي مندرن تائين: سرحدن ۽ وقت کان آجي قديم رقص جي گم ٿيل آوازن جي فڪري ڳولا
وقت مٽيءَ جي ٿانون ۽ ٽامي جي ٽڪرن ۾ ته قيد ٿي سگهي ٿو، پر انساني جسم جي حرڪت ۽ رقص جا اهڃاڻ ڪڏهن به فنا نٿا ٿين. اهي نسلن جي رت ۾ سفر ڪن ٿا. جڏهن اسان زمين جو سينو چيري ماضيءَ کي ڳوليندا آهيون، ته دراصل اسان پنهنجي ئي گم ٿيل آوازن کي ٻڌڻ جي ڪوشش ڪندا آهيون. سنڌ جي انتهائي معزز ۽ مشهور فنڪاره، شيما ڪرماڻي، ماضيءَ جي ان ئي سڏ کي سڃاڻندي، ننڍي کنڊ جي مشهور ڪلاسيڪي رقص ’اوڊيسي‘ (Odissi) بابت هڪ انتهائي فڪري ۽ تاريخي دليل پيش ڪيو آهي.
شيما ڪرماڻيءَ جو اهو موقف آهي ته اوڊيسي رقص جو بنياد رڳو قرون وسطيٰ جي اوڙيسا (Odisha) تائين محدود ناهي، پر ان جون پاڙون سڌيون سنئون موهن جي دڙي جي سڀيتا سان وڃي ملن ٿيون. پنهنجي ان ڳالهه جو آغاز ڪرڻ کان اڳ، مان هتي پنهنجي هڪ ذاتي راءِ ضرور شامل ڪندس: جيتوڻيڪ مان پاڻ تاريخ يا رقص جي ان مخصوص موضوع جو ڪو ماهر ناهيان، پر شيما ڪرماڻي سنڌ جي هڪ انتهائي قابلِ احترام ۽ مستند فنڪاره آهي، ان ڪري سندس هن تحقيق ۽ موقف تي يقين ڪري سگھجي ٿو.
اچو ته هن قديم سفر جي نفسياتي ۽ تاريخي پهلوئن کي سمجهون.
