شيشي جا مصنوعي وڻ ۽ گهٽجندڙ ساهه: ڇا سائنس اسان کان وڻن جي حقيقي ڇانوَ ڦري وٺندي؟
فليٽن جي بند ڪمرن کان پنجاب جي رستن تائين، ”مائع وڻن“ جو نئون بحث. ڇا هي تڪنيڪي ايجاد سنڌ جي گرم موسم لاءِ فائدي واري آهي؟
اسان پنهنجي چوڌاري سيمينٽ ۽ لوهه جا وڏا شهر اڏي، پاڻ کي قيد ڪري ڇڏيو آهي. اڄڪلهه گهڻا ماڻهو فليٽن جي چوٿين يا پنجين ماڙ تي رهن ٿا، جتي کين کليل مٽي نصيب ناهي ٿيندي. جڏهن هو پنهنجي *دريءَ* مان ٻاهر نهارين ٿا، ته کين ڪنڪريٽ جي ديوارن کان سواءِ ڪجهه به نظر نٿو اچي. هر انسان جي اها فطري گهرج آهي ته کيس صاف هوا ملي ۽ اکين کي سائي ٿڌاڻ نصيب ٿئي. پر اڄ جي دور ۾ اسان جي تيزي سان وڌندڙ شهرن مان مٽي ۽ زمين ختم ٿيندي پئي وڃي. جتي وڻ لڳائڻ لاءِ مٽي ناهي هوندي، اتي ماڻهو مجبور ٿي سائنسي طريقا ڳوليندا آهن. جڏهن اصلي وڻ لڳائڻ جي جاءِ نه بچي، تڏهن سائنس اسان جي هٿن ۾ هڪ مصنوعي ۽ دلاسا ڏيندڙ اوزار ٿپائي ڇڏيو آهي.
مائع وڻ: هڪ نئين سائنسي ايجاد
ماحول جي هن خراب صورتحال کي روڪڻ لاءِ سائنسدانن هڪ بلڪل نئين شيءِ ايجاد ڪئي آهي. هن کي دنيا **"مائع وڻ" (Liquid Tree)** جي نالي سان سڃاڻي ٿي. هي ڪو ڪاٺ، ٽارين ۽ پنن وارو روايتي ٻوٽو ناهي. هي شيشي جو هڪ وڏو اڪويريم جهڙو ٽينڪ آهي، جنهن جي اندر گهرو سائو پاڻي لهرون هڻندو آهي. ان پاڻيءَ جي اندر هڪ خاص قسم جا خوردبيني جاندار هوندا آهن، جنهن کي مائيڪرو الجي (Microalgae) چيو ويندو آهي. هي جاندار ڏينهن رات هوا جي گندگي ۽ ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ کي پنهنجي اندر جذب ڪندا آهن. ان جي بدلي ۾ هي ماحول کي صاف ۽ تازي آڪسيجن ڏيندا آهن.



