ڪراچي جي پورٽ قاسم جي ڪناري تي بيٺل ڪو ملاح جڏهن لهرن جي تيزيءَ کي ڏسي ٿو، تڏهن شايد هن کي اها خبر ناهي هوندي ته اهي لهرون هتان هزارين ميل پري تهراني ميزائلن ۽ امريڪي بمبار جهازن جي بارود سان ٽڪرائجي رهيون آهن.
اڄ جڏهن ايران ۽ امريڪا-اسرائيل اتحاد جي وچ ۾ لڙائيءَ جا شعاع پوري خطي کي پنهنجي لپيٽ ۾ وٺي چڪا آهن، تڏهن سنڌ جي اسٽريٽجڪ پوزيشن رڳو هڪ جاگرافيائي نقطو ناهي، پر عالمي سلامتيءَ جو اهم لنگهه بڻجي چڪي آهي.
هرمز جو لنگهه: دنيا جي معيشت جو ”ڪِل سوئچ“ (Kill Switch)
ايران پاران چيني تيل وارن جهازن کان سواءِ باقي سڄي دنيا لاءِ هرمز جو لنگهه (Strait of Hormuz) مڪمل بند رکڻ جي عمل نه رڳو پيٽرول جي قيمتن کي آسمان تائين پهچائي ڇڏيو آهي، پر پوري دنيا جي حڪومتن کي ٻارڻ جي سخت راشننگ تي مجبور ڪري ڇڏيو آهي.
ڪتاب “America and Iran: A History” جو ليکڪ جان غزوينيان ايران کي رڳو هڪ ملڪ طور نه، پر هڪ اهڙي تهذيب طور پيش ڪري ٿو جنهن کي مڪمل طور جهڪائڻ ناممڪن آهي.
عالمي تيل جو رستو: دنيا جي پنجين حصي جو تيل هتان گذري ٿو.
ايران جي طاقت: ايران هڪ اهڙي قوم آهي جيڪا 80 ملين ماڻهن تي ٻڌل آهي ۽ جنهن وٽ دنيا جا ٻيو نمبر وڏا تيل جا ذخيرا موجود آهن.
تاريخي سبق: چاهي اهو 1980ع واري ”ٽينڪر وار“ هجي يا 2011ع وارو ”ڊرون بحران“، ايران پنهنجي جاگرافيائي حيثيت کي هميشه هٿيار طور استعمال ڪيو آهي.
جاري لڙائيءَ جو ”اسپلش زون“ ۽ سنڌ جو معمو
اڄوڪي لڙائيءَ جو سڀ کان وڏو الميو اهو آهي ته سنڌ هن باهه جي بلڪل ويجهو واقع آهي. اسرائيلي وزيراعظم جي ”ريڊ لائن“ واري ضد اڄ پوري دنيا کي هڪ اهڙي جنگ ۾ گهلي آئي آهي، جنهن جي پڄاڻي نظر نٿي اچي.
تصور ڪريو ته ڪراچي جي هڪ پورهيت ماءُ پنهنجي ٻار لاءِ کير گرم ڪرڻ لاءِ گيس جو چلهو ٻاري ٿي، پر کيس اها خبر ناهي ته ان چلهي جي باهه جو واسطو خليج ۾ ٿيندڙ بحري لڙائيءَ سان آهي.
توهان هن وقت تائين ھن ليک جو مفت سيڪشن پڙهي رهيا هئا، جتي اسان جاري جنگ جي بنيادي سببن تي ڳالهايو. پر اصل سوال اهو آهي ته جڏهن خليج جا بحري رستا بند ٿي وڃن، تڏهن سنڌ جا بندرگاهه به ڪو ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا؟ هن اسٽريٽجڪ گهرائيءَ کي سمجهڻ لاءِ اسان جو پريميم سيڪشن پڙهو.
