برادريءَ جو ڄار: سماجي بقا جي آخري اميد يا اسان جي پيرن جي ڳري زنجير؟

سنڌي سماج ۾ رت جي رشتن جي نفسيات، جتي گڏيل سهارو ۽ ذاتي آزاديءَ جو موت هڪ ئي سڪي جا ٻه پاسا آهن.

شڪارپور جي ڪنهن سوڙهي گهٽيءَ ۾ رهندڙ پورهيت کي جڏهن ڌيءَ جي شاديءَ کان صرف هڪ هفتو اڳ اوچتو دل جو دورو پوي ٿو، ته سندس گهر ڀاتي ڪنهن سرڪاري اسپتال جي ايمرجنسي وارڊ يا رياستي هيلٿ ڪارڊ جي ڀروسي تي نٿا ويهن. انهن کي بخوبي خبر آهي ته بيوروڪريسيءَ جا بي حس ڪاغذ انساني جانين جي تڙپ کان وڌيڪ پنهنجي طريقيڪار جا محتاج هوندا آهن. پر ان ئي ڏکئي گهڙيءَ ۾، رات جو ٻين وڳي تائين، گهر جي اڱڻ تي سڄي برادري گڏ ٿي وڃي ٿي. ڪو مائٽ پنهنجي دڪان جي سموري جمع پونجي کڻي اچي ٿو، ڪو پنهنجي فصل جي اڳواٽ رقم وٺي پڄي ٿو، ته ڪو وڏي اسپتال جي ڊاڪٽرن سان ڳالهائڻ جو ذمو کڻي ٿو. اها اسان جي صدين کان هلندڙ اجتماعي نفسيات جي جيئري جاڳندي تصوير آهي، جيڪا انسان کي هن مشين جهڙي دور ۾ به اڪيلائيءَ جي کڏ ۾ ڪرڻ نٿي ڏئي. اسان پنهنجا ڏک، درد ۽ مجبوريون رياست جي بي جان ڪاغذن ۾ نه، پر پنهنجي رت جي رشتن جي مضبوط ڇاتيءَ تي ورهائيندا آهيون.

درد جو گڏيل کاتو ۽ انساني وقار جو تحفظ